O Apalpador caminha já por si só. Por toda a Galiza, do ciberespaço até a última taberna do país, o apalpador é tema de conversa. Desde o ano passado a nossa associaçom cultural nom descansou no empenho de promover esta figura do natal galego. Das montanhas de Lugo chegam e-mails com informaçom valiosíssima da memória popular, das ribeiras do país enviam poemas, da parte musical cantigas e da Mourela do Meio ilustram este espertar dum natal mais galego, mais humano e menos consumista. Os centros socias assumírom desde o primeiro momento um papel central nesta tarefa; de tal jeito que este ano o Apalpador sairá de passaruas dos centros sociais de ponteareias, vigo, ponte-vedra, lugo, ferrol e compostela.
Continua:
Conspirando baixo os castanheiros do castro do Vilar, várias activistas da Gentalha em assembleia com o mesminho apalpador, decidimos emprender umha luita sem trégua contra o natal consumista e uniformizador que de trinó chegou de ianquilandia. Sabemos que o vendaval de propaganda e anúncios embobarám de novo o povo galego; mas contra esse furacám começa a erguer-se um papaventos de madeira feito a mao que cada vez voará mais alto. Nessa assembleia marcámos um objectivo: este natal, nas casas galegas, polo menos um presente sem código de barras.
Nom é fácil; anos e anos de perfeita simbiose entre centros comerciais e autoridades submissas debilitárom a capacidade criadora dos nossos cérebros. Apresenta-se-nos sem umha só fenda, umha realidade plana e inalterável onde a felicidade humana entra de canto polo lateral do cartom de crédito, onde a demonstraçom do carinho por alguém transita inexoravelmente pola fila da caixa registradora. Farto, o apalpador explicou-nos que há muitos mais métodos de entregar algo a alguém para tornar visíveis os afectos. Pediu-nos que transmitíssemos estas ideias e assim faremos, porque concordamos com ele em que as crianças deste pequeno país nom podem rir mais ou menos dependendo das contas bancárias das suas famílias. É prioritário, pola crise, pola nossa saúde mental, pola sobrevivência do planeta, e por muitas cousas mais, que todas nós comecemos a construir novas celebraçons populares, novas expressons culturais que choquem de frente com a dinámica do capital e a "mercantilizaçom de todo". Achamos que o natal se viu especialmente afectado por estes hábitos consumistas; é por isso que queremos começar polo solstício de inverno:
Como fazer presentes sem comprar:
1: Nom o compres, fai-no.
De certeza que algo sabes fazer em madeira, tea, metal ou um outro material. Se nom sabes aprende. Na Gentalha já organizamos um obradoiro de brinquedos de madeira e outro de materiais reciclados, e vamos organizar mais cousas polo estilo. Aí está internet. Imagina como podes tunear um kit de bilharda. Vam uns links:
madeira reciclada
algo de tecnologia
bolso
puff de pet
umha vassoura
camisolas personalizadas
Com certeza tés perto gente velha que pode ensinar-che a fazer verdadeiras jóias. Pode ser umha experiência para as duas partes. Um licor de algumha fruta numha bonita garrafa pode ser mui bem recebida.
2: Todas somos artistas
Atreve-te a filmar umha curta, a tecer um quadro, a escrever um poema com pincel e pô-lo numha moldura, a imprimir umha composiçom que fagas no inkscape, a fazer um desenho em madeira com o estanhador, a fazer uns brincos com a plasticina essa que se coze e se endurece, a encadernar um lote de folhas de papel e fazer um bonito livrinho e mil artistadas mais
3: Reutiliza o que nom uses
Devemos reflexionar sobre o ritmo de consumo. Muitas vezes mudamos o mobiliário, a roupa ou a tecnologia por pura moda. Podes ter cousas na casa ou no faiado que já nom usas. Qualquer móvel estragado pode ser lixado, reparado e pintado e converter-se assim num fermoso presente; um livro que já leste com umha dedicatória sentida; um aparelho electrónico que podas arranjar; umha peça de roupa que lhe podas tirar as bolas, coser os bolsos, passar a ferro...
Nom penses só nos presentes que vás fazer tu, fala com quem saibas que che vai comprar algo e explica-lhe estas cousas.
Se finalmente o apalpador tiver que recorrer a comprar algo, NUNCA irá a um centro comercial nem a umha multinacional. Comprará no comércio local, nas lojas do bairro, da vila ou da aldeia, directamente nos obradoiros de artesanato.
Em conivência com o programa “ABERTO POR REFORMAS” vam-nos chegando composiçons carregadas de poesia.
Nana do Apalpador
xaime da guarda
Dorme meu neno, dorme carabeliño
que sae o Apalpador, do seu acochiño
e baixa dos montes, cheiño de frio
e quere atoparte, no leito dormido.
Dorme meu anxo, que o Apalpador
quentará ben a lareira
co seu mouro carbon
dorme dozura, que e carboeiro
e quenta as mantiñas
e amornache o leito..
Dorme que ben, a apalparche
e aloumiñarche a barriguiña
e a deixarche para o almorzo
castañas ben quentiñas...
Dorme que fora, caen folerpas frias
e o Apalpador fai o seu traballo
para encher as barriguiñas
dos meniños rebuldeiros
e das fermosas neniñas
dorme..dorme meu ben
dorme miña rosiña...
A NOITE DO APALPADOR
Xurxo Valcarlcel
Esta noite feiticeira,
loguiño de te durmir,
entre a neve silandeira
o Apalpador ha de vir.
Baixará dende a Rogueira,
devesa moi misteriosa,
onde habitan a bidueira
e a faia máis preciosa.
Por Campelo pasará,
por Mostaz e por Moreda,
en Esperante estará,
e tamén irá a Noceda.
Por Pacios, por Mercurín,
por Folgoso e A Seara...
como non, Ferramulín,
igual verá a súa cara.
Cubrirao a nevarada,
a boina branca terá,
e a toda casa abrigada
a sorpresa levará.
O carboeiro imponente
moitos traballiños ten,
palpar barrigas da xente
e facer carbón moi ben.
Os rueiros serán seus
na xeada escuridade,
entrará en casa dos teus
coa súa inmensa bondade.
Irá polo corredor
sen facer ningún ruído,
retirará o cobertor
por ver quen está durmido.
Sexas neno ou rapariga,
durante a noite cumprida,
tocarache na barriga
e verá que está mantida.
E con agarimo fondo,
dende o seu corazón puro,
pedirá con falar dondo
que non teñas porvir duro.
E ó acordares co abrente
sentirás un arrecendo,
de castañas, seu presente,
que poderás ir comendo.
Non busques logo a compaña
de quen che quere mantenza,
pois xa estará na montaña
na cabana da fervenza.
Sempre alí con Novoneyra,
o cantor dos tesos cumes,
sentados xunto a lareira
quecendo con moi bos lumes.
MARUXA DE BAIO
(alcume de Sofía de Labañou)
Xa o sabemos, para visitar a Papá Noel tedes que ir cos vosos pais a un centro comercial...para saber do “Apalpador” só tedes que ir pasear, cando escampe, ben abrigadiños, polos soutos, polo montes, e sentir a súa presenza detrás dalgunha árbore, como vemos e sentimos as pegadas das lebres,do corzo, do lobo ou do xabarín...
Aí o vén o apalpador
pra facerche a revisión
se medraches ou minguaches
en talla e en musculación
Aí vén o apalpador
non é mestre nin doutor
é un vello das montañas,
onde crían as castañas
pra che dar a boa mantenza
da señora natureza.
Vén do Courel...que ben !
Vén dos Ancares...que grande !
Vén do Souto máis retorto
onde aínda moucha o moucho.
Escrito em 16-12-2008,
na categoria: Notícias
|